شکر طنز خونه ی کتاب خند! مجموعه کتاب طنز پردازان معاصر
مجموعه کتاب طنز پردازان معاصر
| 
| 
طنزپردازان معاصر (مجموعه)
شما که قاعدتا سری به غرفه گل آقا می زنید، چند کتاب جیبی تحت عنوان طنزپردازان معاصر، را بخرید. در هر كدام از اين مجلدها، به زندگينامه و آثار يكي از طنزپردازان معاصر پرداخته شده است. تا به حال 5 جلد از اين مجموعه منتشر شده است كه هر يك به ترتيب به شادروانان ابوتراب جلي، ابوالقاسم حالت، محمدعلي گويا، مرتضي فرجيان و كيومرث صابري فومني اختصاص يافته است و ممکن است امسال جلد ششم که درباره عمران صلاحی است هم به قبلی ها اضافه شده باشد. اتكاي بيش از حد به مجلات گل آقا- بهعنوان منبع و نيز وجود بعضي مطالب زائد (مثلا آگهيهاي تسليت در سوگ طنزپرداز از مقامات كشوري و لشكري تا رئيس فلان اداره يك شهرستان!)- ضعف بزرگ اين مجموعه است كه هر يك از مجلدات را صرفا تا حد چند نمونه كار چاپ شده از يك طنزپرداز در گل آقا تنزل ميدهد. هرچند كه جلد پنجم- به قلم صدر و درباره مرحوم صابري- از كيفيت محتوايي بسيار بهتري برخوردار است.
مشخصات كتاب: جلد اول: ابوتراب جلي، ريتا اصغرپور، انتشارات گلآقا، چاپ اول 1382، 8صفحه، 500تومان...
جلد پنجم: كيومرث صابري فومني و گلآقا، رؤيا صدر، انتشارات گلآقا، چاپ اول 1384، 95صفحه، 900تومان.
كاوشي در طنز ايران؛ سيد ابراهيم نبوي
کل¬کل های گاه و بیگاه ما با جناب داور هیچ ارتباطی با جایگاه ارزشمند آن جناب در طنز معاصر ایران ندارد! نبوی یک پژوهشگر ارزشمند در حوزه طنز است که متاسفانه این وجهه او آنچنان که شاید شناخته شده نیست. شنیده ام که دیگر به کتاب های نبوی اجازه تجدید چاپ نمی دهند، اما امیدوارم "کاوشی در طنز" مشمول این ماجرا نشده باشد. تاكنون 2 جلد از مجموعه «كاوشي در طنز ايران» منتشر شده است، در جلد اول، نبوي به معرفي طنزنويسان معاصر (100سال اخير) ايران پرداخته است؛ به اين صورت كه در هر فصل، پس از ذكر بيوگرافي و معرفي يك طنزنويس، بررسي و نقد كوتاهي از شيوه نويسندگي او، به قلم نبوي نوشته شده و سپس چند نمونه از نوشتههاي آن طنزنويس نقل شده است. جلد اول اين مجموعه- بهرغم شلختگيها و بيدقتيهاي موجود كه احتمالا حاصل شتابزدگي مؤلف است- باز هم يكي از بهترين آثار براي آشنايي اجمالي با بسياري از طنزنويسان معاصر است؛ خاصه آنكه نبوي، علاوه بر مطالعه اكثر يا تمام آثار هر طنزنويس، با بسياري از ايشان سالها همكار و همنشين بوده و گفتوگوهاي خصوصي و تخصصياي با آنها داشته است. با اين حال- چه در نقد و بررسيها و چه در انتخاب طنزنويسان - كار نبوي در اين كتاب بر پايه ذوق و سليقه شخصي است و اين از ارزش كتاب ميكاهد.
جلد دوم كاوشي در طنز ايران، اما از دقت و اعتبار بيشتري برخوردار است؛ نبوي اين جلد را به متون طنز كهن پارسي طنزنويسان متأخر اختصاص داده و البته تا دوران مشروطيت پيش آمده است. معرفيها در اين كتاب نسبت به جلد پيشين كاملترند و ميزان نقل نمونه آثار نيز بيشتر و حتي در بعضي موارد (همچون معرفي بيبي خانم استرآبادي)- كه آثار طنزنويسان به خاطر برخي مسائل در بازار رسمي كتاب اجازه نشر ندارند- نبوي كوشيده است تا با نقل حداكثري از آثار، تا حدي اين خلأ را نيز جبران كند. در اين كتاب، بعضي نويسندگان و اديباني كه گاه و به طور جنبي هجو و هزل سرودهاند نيز معرفي و بررسي شدهاند؛ از جمله سنايي غزنوي، سوزني سمرقندي و سعدي كه در بعضي مواقع معرفي آنها به تطويل بيمورد سخن انجاميده و اين به يكدستي كتاب لطمه زده است. به عنوان مثال بهجاي معرفي سوزني سمرقندي، سرگذشت 30 تن از سلاطين و حاكمان ايران و مردان بزرگ معاصر وي از روي مرجعي ديگر رونويسي شدهاند كه با توجه به موضوع كتاب، بيمورد و ملالآور مينمايد اما در مقابل نوشتار ارزشمند نبوي در معرفي طنزسرايان اصفهاني و مكتب اصفهان خواندني است. هر دو جلد موجود فايده نمايه و كتابشناسي هستند.
آنطور که شنیده ام ابراهيم نبوي الان چند جلد ديگر از مجموعه كاوشي در طنز ايران را در دست نگارش دارد كه يكي درباره مكتب توفيق و يكي ديگر درباره ساير طنزنويسان معاصر است. شخصا امیدوارم نبوی در کنار فعالیت های سیاسی کم فایده اش، بیشتر به اتمام این مجموعه بپردازد. اگر این کار را بکند من هم در عوض حاضرم که قول بدهم در همه انتخابات ها شرکت کنم!
مشخصات كتاب: كاوشي در طنز ايران (1)، ابراهيم نبوي، جامعه ايرانيان، چاپ سوم 1378 (چاپ اول 1379)، 468صفحه، 1500تومان.
كاوشي در طنز ايران(2)، ابراهيم نبوي، جامعه ايرانيان، چاپ اول1380، 518 صفحه، 2500تومان.
كتاب طنز (حوزه هنری)
از سال 1383 تاكنون در اواخر هر سال، «دفتر طنز»- وابسته به حوزه هنري سازمان تبليغات اسلامي- كتابي به نام «كتاب طنز» منتشر ميكند كه تفاوت عنوان هر كدام با ديگري، تنها در شمارهاي است كه از يك شروع شده و تاكنون - زمان نگارش اين نوشتار- به 3 رسيده است. در هر يك از اين كتابها، مقالات و يادداشتهايي درباره طنز يا طنزنويسان، به قلم نويسندگان گوناگون منتشر ميشود. بعضا آثار تأليفي يا ترجمهاي مستقل طنز نيز در كتاب طنز چاپ ميشوند اما غلبه با مقالات يا گفتوگوها «درباره طنز» است.
صفحهآرايي هر كدام از اين كتابها شبيه مجلات است ولي در حقيقت هر كدام يك كتاب هستند. اهميت اين موضوع در نحوه توزيع است كه به اين ترتيب، توزيع آنها در حوزه توزيع كتاب و نه توزيع مطبوعات قرار ميگيرد. همين امر و عدم توجه و پيگيري مطلوب توزيع اين مجموعه، بسياري از علاقهمندان را از دسترسي به آنها محروم كرده است. بيشتر نويسندگان و مترجماني كه آثار آنها «كتاب طنز» را تشكيل ميدهند از نامآوران عرصه طنز معاصر ايران هستند.
مشخصات كتاب: كتاب طنز(1) به اهتمام سيد عبدالجواد موسوي، انتشارات سوره مهر، چاپ اول 1384، 183 صفحه، 2000تومان
كتاب طنز (2) به اهتمام سيد عبدالجواد موسوي، انتشارات سوره مهر، چاپ اول 1384، 229صفحه، 2600تومان
كتاب طنز (3) به اهتمام سيد عبدالجواد موسوي، انتشارات سوره مهر، چاپ اول 1385، 171 صفحه، 2000تومان
گفتار طربانگيز، عمران صلاحي
شیرین نویسی، یکی از بارزترین خصوصیات مرحوم صلاحی است. تاكنون در مقالات و كتابهاي گوناگوني به طنز سعدي پرداخته شده است اما گفتار طربانگيز صلاحي- كه با كاريكاتورهاي غلامعلي لطيفي، طربانگيزتر شده است- شيرينترين آنهاست. اين كتاب حاصل برخي برنامههاي راديويي مرحوم صلاحي و نيز مقالات او درباره طنز در بوستان و گلستان است و همچون هميشه نشر شيرين و طنزآميز خود صلاحي هم در آن موج ميزند. صلاحي ابتدا طنز در بوستان و سپس به طور مفصلتر طنز در گلستان سعدي را مورد بررسي قرار داده است. مطالب اين كتاب كاملا بههم پيوستهاند و در هر بخش، مطالب و نكات طنزآميز در يك باب نقل و مورد بررسي قرار گرفته و سپس به باب بعدي وارد شده است. صلاحي ضمن نشان دادن ظرايف نثر و نظم سعدي در زمينه طنز و شوخطبعي خود نيز خوشذوقي فراوان كرده؛ تا آنجا كه علاوه بر ارزشهاي پژوهشي «درباره طنز» اين كتاب كوچك، بهعنوان يك اثر مستقل طنز ميتواند ارزيابي شود.
آخرین به روز رسانی (جمعه ۳۰ مرداد ۱۳۸۸ ساعت ۱۶:۲۴)